Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçesi teklifinin öne çıkan rakamlarını kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan tahminlere göre Türkiye'nin milli gelirinin 111 trilyon liraya ulaşması, merkezi yönetim bütçe giderlerinin 27 trilyon 276 milyar lira, gelirlerinin ise 23 trilyon 408 milyar lira olması bekleniyor.
Bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranının yüzde 3,5 olarak gerçekleşeceği öngörülürken, deprem harcamaları hariç hesaplamada bu oranın yüzde 2,8 seviyesinde kalacağı tahmin ediliyor.
Ekonomik büyümede yüzde 4,2 hedefi
Cevdet Yılmaz, 2027 yılında küresel ekonomik koşullarda beklenen toparlanmanın etkisiyle büyüme oranının yüzde 4,2'ye yükselmesini beklediklerini belirtti. Dış talebin zayıfladığı ve maliyet baskılarının arttığı bir ortamda Türkiye ekonomisinin büyüme performansını sürdürdüğünü ifade eden Yılmaz, küresel gelişmelerin etkilerinin sınırlı kaldığını kaydetti.
2026 yılı sonunda bütçe açığının milli gelire oranının yüzde 3,1'e gerilemesinin öngörüldüğünü açıklayan Yılmaz, son üç yılda bütçe açığının başlangıçta belirlenen tahminlerin altında kaldığını söyledi. Bölgesel savaşlar ve gerilimlerin emtia fiyatlarında dalgalanmalara yol açmasına rağmen bütçe disiplininin korunduğunu belirten Yılmaz, 2025 yılından itibaren faiz dışı dengede düşük düzeyde de olsa fazla verildiğini bildirdi.
Vergi gelirlerinde en büyük pay KDV'nin
2027 yılı bütçesinde en yüksek vergi gelirinin 5 trilyon 681 milyar lirayla katma değer vergisinden (KDV) sağlanması bekleniyor. Gelir vergisinden 5 trilyon 533 milyar lira, özel tüketim vergisinden (ÖTV) 3 trilyon 284 milyar lira ve kurumlar vergisinden 2 trilyon 223 milyar lira gelir elde edilmesi hedefleniyor.
Diğer vergi kalemlerinden 3 trilyon 184 milyar lira, vergi dışı gelirlerden ise 3 trilyon 502 milyar lira kaynak sağlanacağı tahmin ediliyor.
Eğitim ve sağlık harcamalarına ayrılan kaynak
Eğitimin bütçedeki öncelikli alanlardan biri olmayı sürdüreceğini belirten Yılmaz, Milli Eğitim Bakanlığı için 2 trilyon 459 milyar lira ödenek ayrılacağını açıkladı. Yükseköğretim kurumlarının bütçelerinin 872 milyar liraya çıkarılacağını bildiren Yılmaz, yükseköğretim harcamaları da dahil edildiğinde toplam eğitim kaynağının 3 trilyon 747 milyar liraya ulaşacağını ifade etti.
Sağlık hizmetleri kapsamında merkezi yönetim bütçesinden 2 trilyon 134 milyar lira ayrılması planlanıyor. Sağlık Bakanlığı, yükseköğretim kurumları ve Sosyal Güvenlik Kurumu harcamaları da hesaba katıldığında sağlık alanındaki toplam kaynağın 4 trilyon 532 milyar liraya ulaşması öngörülüyor.
Sosyal destekler için 1,3 trilyon liralık ödenek
2027 bütçesinde sosyal yardım ve destek programlarına 1 trilyon 341 milyar lira ayrılması planlanıyor. Bu tutarın toplam bütçenin yüzde 4,9'una karşılık geldiğini belirten Yılmaz, sosyal konut finansmanını desteklemek amacıyla 250 milyar lira kaynak öngörüldüğünü bildirdi. Söz konusu ödeneğin önceki döneme göre yüzde 150 artırılması hedefleniyor.
Ödeme gücü bulunmayan vatandaşların sağlık primleri için 186 milyar lira, yaşlı ve engelli aylıkları için 132 milyar lira, engellilere yönelik evde bakım desteği için 109 milyar lira ve engelli vatandaşların eğitim giderleri için 90 milyar lira ayrılması planlanıyor.
Doğum yardımları için 84 milyar lira, ekonomik yoksunluk yaşayan çocuklara yönelik sosyal ve ekonomik destek programları için ise 29 milyar liralık kaynak öngörülüyor.
Enerji destekleri 605 milyar liraya çıkarılacak
Vatandaşların elektrik ve doğal gaz faturalarına yönelik destekler için 2027 bütçesinde 605 milyar lira ayrılması bekleniyor. Yüzde 62 artırılması planlanan enerji desteğinin yanı sıra enerji sübvansiyonlarının bütçe açığının milli gelire oranına 0,5 puanlık etkide bulunduğu belirtildi.
Asgari ücret tutarına kadar olan ücretlerin gelir vergisi dışında tutulması uygulamasının çalışanlara 2027 yılında 1 trilyon 460 milyar liralık katkı sağlaması öngörülüyor. Enerji destekleri ve ücret istisnaları da dahil edildiğinde sosyal harcamalar kapsamında sağlanan toplam kaynağın 3 trilyon 406 milyar liraya ulaşacağı ifade edildi.
Tarım sektörüne 1,3 trilyon lira kaynak
Tarımın stratejik önemine dikkat çeken Yılmaz, 2027 yılı için sektöre toplam 1 trilyon 305 milyar lira kaynak ayrılacağını açıkladı. Bu kapsamda tarım sektörüne yönelik vergi harcamaları için 342 milyar lira, tarımsal kredi desteği için 325 milyar lira, yatırım ödenekleri için 268 milyar lira ve tarımsal destek programları için 235 milyar lira ayrılması planlanıyor.
Deprem çalışmaları ve güvenlik harcamaları
Depremlerin yol açtığı hasarların giderilmesi ve afetlere karşı dayanıklılığın artırılması amacıyla 2027 yılı bütçesinde 769 milyar liralık ödenek öngörülüyor.
Savunma sanayisinde dışa bağımlılığın azaltılmasının hedeflendiğini belirten Yılmaz, Milli Savunma Bakanlığı bütçesinde silah, mühimmat, silah sistemleri ve diğer savunma araçlarının alımına yönelik ödeneklerin yüzde 229 artırıldığını bildirdi.
Savunma alanına 2 trilyon 206 milyar lira, iç güvenlik hizmetlerine ise 1 trilyon 248 milyar lira kaynak ayrılması planlanıyor. Böylece savunma ve güvenlik sektörüne yönelik toplam ödeneğin 3 trilyon 454 milyar liraya ulaşması bekleniyor.
